- leren praten over emoties en hoe die emoties te uiten.
- betekenis geven aan emoties.
- leren respect te hebben voor de eigen gevoelens en die van anderen.
- reflecteren over het eigen gedrag.
Praten over emoties is iets waar kinderen en jongeren het vaak moeilijk mee hebben. Ze kunnen het gevoel hebben dat niemand hen begrijpt en dat het geen zin heeft om daarover te spreken.
Het is belangrijk dat kinderen al op vroege leeftijd de mogelijkheid krijgen om vrij te kunnen spreken over hun gevoelens en emoties, want ze maken jou uniek als persoon. Daarom moet je deze respecteren en een plaats kunnen geven.
Deze tool biedt de mogelijkheid om op een creatieve en speelse manier de gevoelens en emoties bespreekbaar te maken. Door te tekenen en uit te beelden gaan kinderen hun gevoelens verkennen en vormgeven.
Actie
Stap 1: Vraag de kinderen om na te denken over de emoties die ze kennen en die ze zelf wel eens ervaren. Laat hen zichzelf schilderen in vier verschillende emoties. Elke emotie komt op een ander blad.
Stap 2: Bekijk samen de schilderijen en laat de kinderen vertellen wat ze geschilderd hebben.
Vraag op welke momenten ze deze emoties gevoeld hebben, en hoe dat precies voelde.
Je kan ook nog naar andere emoties vragen die de kinderen kennen, en wat het verschil is.
Stap 3: Schrijf verschillende emoties telkens op een andere post- it. Bv: blij, boos, verdrietig, bang, ontgoocheld, enthousiast, jaloers, razend, eenzaam... Plak de post-its overal in de ruimte.
Stap 4: Laat de kinderen kriskras door de ruimte stappen terwijl er muziek wordt afgespeeld.
Als de muziek stopt, moeten de kinderen een post-it nemen en de emotie uitbeelden die op de post-it staat.
Om de emoties van elkaar te raden, kiezen de kinderen een schilderij waarvan ze vinden dat het beste bij deze uitgebeelde emotie past. Hierover kan je samen in gesprek gaan.
Het is belangrijk om als begeleider heel open te zijn en niet-oordelend ; alles wat de kinderen uitbeelden, is goed, ook al zijn niet alle emoties herkenbaar. Ga in gesprek met de kinderen over hoe zij een emotie herkennen bij zichzelf en bij elkaar. Wat is er typsisch, wat is er herkenbaar,... ?
Dialoog:
Ga in gesprek met de kinderen over verschillende emoties, waar ze vandaan komen en wat ze voor hen betekenen. (de vragen hieronder gaan over boosheid, maar kan je toepassen voor elke andere emotie)
- Hoe heb de emotie uitgebeeld? Vanwaar kwam jou idee daarvoor? Heb je het zelf al gevoeld?
- Van welke zaken word je boos? Wie of wat kan jou soms boos maken?
- Wat was het laatste ding dat jou boos gemaakt heeft?
- Wat doe jij wanneer je voelt dat je boos begint te worden?
- Hoe reageer jij wanneer je boos bent? Hoe zullen andere mensen dat merken?
- Zou je soms op een andere manier willen reageren? Hoe zou dat dan zijn?
Enz...
Stap 5: Om af te sluiten gaan we in een kring zitten en blikken terug op de activiteit. Het is de bedoeling dat we een denkbeeldige vuilniszak gaan doorgeven, we gaan iets in die vuilniszak gooien dat we niet meer willen. Waar we verandering in willen zien. Daarna gooien we de vuilniszal buiten.
Bv: "wanneer ik verdrietig ben wil ik me niet meer afsluiten van alles en iedereen maar ga ik in plaats daarvan buiten gaan spelen met mijn vrienden om zo mijn ideeen te verzetten".
Daarna gaan we een denkbeeldige schatkist doorgeven en hier mag elk kind iets in steken dat hij/zij geleerd heeft in deze sessie, iets wat hij/zij niet zal vergeten. Verstop daarna samen met de kinderen de schatkist en haal ze telkens uit als je er nieuwe dingen in wil steken.
In deze laatste stap willen we vooral verbinden en onze ervaringen samenbrengen. De bedoeling is om samen terug te blikken op de sessie en de ervaring met elkaar te delen. Belangrijk in deze stap is dat je niet enkel de kinderen laten spreken maar dat jij als begeleider ook feedback geeft en hen aantoont dat je waardert wat zij getoond en verteld hebben in deze sessie.
Ik heb deze tool toegepast in een groepje van 4 jongens van 12 à 13 jaar. A. is een jongen die alles voor zichzelf houdt en niet veel over zijn gevoelens spreekt. Wanneer het hem teveel wordt, laat hij alles los wat hij al die tijd voor zichzelf heeft gehouden en dit uit hij niet altijd op de juiste manier. Hij kan nogal uitvliegen en echt boos worden.
Ik heb A. voorgesteld om even samen te gaan zitten en wat opdrachtjes te uit te voeren om grip te krijgen over wat hij voelt en waarom hij zich zo voelt.Hij ging ermee akkoord en we hebben dit gedaan. Schilderen vond hij minder leuk omdat hij aangaf dat hij het niet zo goed kan. Maar hij heeft het wel en kans gegeven. A. houdt van bewegen en vond het stukje waar hij de emoties moest uitbeelden dan ook super leuk.
Ik ben veel te weten gekomen over A. en waarom hij soms zo reageert of niet reageert. Hij is ook meer bewuster geworden van zijn gedrag en is veel te weten gekomen over emoties. Toen ik hem in het begin vroeg om de emoties te tekenen die hij kent en die bij hem opkwamen vond hij dat wel en moeilijke want voor hem zijn: blij, boos, verdrietig de basisemoties en bestaan er geen anderen. Door deze sessie met hem te hebben gedaan heeft hij ook kennis gemaakt met de brede waaier aan emoties waar en mens dagdagelijks mee te maken krijgt. A. wil in te toekomst zeker en vast zijn best doen om over zijn emoties te spreken en die te respeceteren en daar aandacht aangeven
Wat ik vooral heb opgemerkt is dat men geduldig moet zijn wanneer je het voor de eerste keer doet met een client. Je moet ook de nodige ruimte geven aan de persoon tegenover jou, en de kans geven om zich uit te drukken hoe hij wil zonder dat hij het gevoel heeft dat hij beoordeeld gaat worden. De bedoeling is om te reflecteren over de gevoelens, het gedrag,... en natuurlijk niet vergeten plezier te hebben.
- Papier
- Schildermateriaal ( penseel, potjes met verf)
- Post-Its
- Muziek
Solidariteit voor het Gezin. (jaartal onbekend). Voel jij wat ik voel? Praten over gevoelens met kinderen en jongeren. Geraadpleegd op 5 mei 2019, van https://www.expoo.be/sites/default/files/atoms/files/praten_over_gevoelens_met_kinderen_en_jongeren_0.pdf
